Το πρώτο καταγεγραμμένο κρούσμα βλακείας το συναντάμε στο Κεφάλαιο της Γένεσις στην Παλαιά Διαθήκη. Το περιστατικό με τους πρωτόπλαστους και το μήλο, σύμφωνα με την Χριστιανική (Ορθόδοξη και Καθολική) αλλά και την Εβραϊκή Παράδοση, είναι ο θεμέλιος λίθος του πολιτισμού μας. Με άλλα λόγια, ο λόγος της ύπαρξης μας σε αυτή τη Γη, η επιβίωση και η διαιώνιση του ανθρωπίνου γένους και κατ’ επέκταση του πολιτισμού μας, βασίζονται πάνω σε μία από τις μεγαλύτερες βλακείες (αν όχι τη μεγαλύτερη) που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα! Το γεγονός αυτό καθιστά τη βλακεία κύριο χαρακτηριστικό του ανθρώπου αλλά και της κοινωνίας που έχει δημιουργήσει.
Η βλακεία ως φαινόμενο φαίνεται να μην επηρεάζεται μέσα στο χρόνο και δεν κάνει διακρίσεις (φυλετικές, κοινωνικές, ηλικιακές κ.α.). Η βλακεία δεν είναι μία μόνιμη κατάσταση, αλλά τυχαία περιστατικά και επιλογές. Πολλές φορές βέβαια στην καθημερινή μας ζωή αναφερόμαστε σε αυτήν ως μία αμετάβλητη κατάσταση, κάτι που αποτελεί λανθασμένη γενίκευση.
Βλάκας είναι ο άνθρωπος που πραγματοποιεί βλακεία. Ένας άνθρωπος μπορεί να πραγματοποιήσει πλήθος βλακειών σε όλη του τη ζωή. Στη Βίβλο η βλακεία πολλές φορές ταυτίζεται με την αμαρτία («Ουδείς αναμάρτητος»). Η βλακεία δεν πρέπει να συγχέεται με τη νοημοσύνη, γιατί δεν έχει καμία σχέση με αυτή. Ένας άνθρωπος με υψηλή νοημοσύνη μπορεί να είναι ταυτόχρονα και βλάκας. Η βλακεία, όπως προανέφερα πρόκειται για τυχαίο περιστατικό και επιλογή (συνήθως αντανακλαστική). Όσο πιο πολλά τα τυχαία περιστατικά, τόσες περισσότερες είναι οι πιθανότητες να υπάρξει κρούσμα βλακείας. Όσο ταχύτερη είναι η αντίδραση (επιλογή) στις καθημερινές καταστάσεις, τόσο πιο εύκολα υποπίπτουμε στη βλακεία.
Πως μπορούμε όμως να ξεχωρίσουμε έναν βλάκα; Είναι πραγματικά δύσκολο να ξεχωρίσουμε έναν βλάκα κι αυτό συμβαίνει για δύο λόγους. Ο ένας είναι γιατί συνήθως δεν υπάρχει κάποιο ορατό στοιχείο που να τον προδίδει και ο δεύτερος είναι γιατί δεν είναι ένας, αλλά πολλοί! Ως εκ τούτου ένας βλάκας ξεχωρίζει από τις επιλογές του, τις λεγόμενες βλακείες. Βεβαίως υπάρχουν και κάποιες εξαιρετικές περιπτώσεις βλάκα όπου το γεγονός γίνεται φανερό ακόμη και από το βλέμμα του συγκεκριμένου ανθρώπου χωρίς καν αυτός να μιλήσει ή να κάνει οτιδήποτε.
Τι πραγματικά είναι η βλακεία; Η βλακεία είναι η επιλογή του ατόμου (βλάκα), η οποία έρχεται σε αντίθεση με την κοινή λογική και γενικά με την ανθρώπινη αντίληψη.
Η βλακεία δυστυχώς, λόγω της πολυπλοκότητας και της δυσκολίας του επ’ ακριβούς ορισμού της, είναι νομικά αποδεκτή και σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα νομικά κατοχυρωμένη. Για το λόγο αυτό είναι πολύ δύσκολο στο μέλλον να ποινικοποιηθεί. Ποινικοποίηση της βλακείας κατά κάποιο τρόπο υπάρχει σήμερα σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο, αλλά μόνο όταν αυτή καθορίζεται στα στενά πλαίσια κάποιας άλλης αξιόποινης πράξης που προβλέπεται από την εκάστοτε νομοθεσία.
Η βλακεία πολλές φορές είναι συνυφασμένη, ακόμη και ταυτόσημη, με τη ματαιοδοξία. Στο περιστατικό που περιγράφεται στην Αγία Γραφή, το φίδι έπεισε τους πρωτόπλαστους να γευθούν το απαγορευμένο μήλο λέγοντάς τους πως αν το κάνουν θα γνωρίζουν τα πάντα και θα γίνουν ισχυροί σαν τον Δημιουργό τους! Η ματαιοδοξία μπορεί να οριστεί ως η επιδίωξη που προκαλεί στην ψυχική ζωή μια αυξημένη ένταση. Ο ματαιόδοξος άνθρωπος συλλαμβάνει σαφέστερα τον σκοπό της δύναμης και υπεροχής του και αποβλέπει να τον εκπληρώσει. Η ματαιοδοξία επομένως χαρακτηρίζει τους ανθρώπους που αφιερώνουν τον εαυτό τους σε ένα σκοπό. Ο σκοπός αυτός συνήθως είναι η επαγγελματική καταξίωση, η κοινωνική αναγνώριση, η εξουσία ή η ικανοποίηση άλλων κατώτερων αναγκών.
Ποιοι καταφέρνουν όμως να ικανοποιήσουν σε μεγαλύτερο βαθμό τη ματαιοδοξία τους; Είναι πια προφανές πως όσο μεγαλύτερο είναι το πλεονέκτημα ενός ανθρώπου, τόσο πιθανότερο είναι να διαπρέψει στο αντικείμενό του. Δεν πρέπει όμως να αμελούμε και τη σημασία της επιδίωξης. Αυτή έχει να κάνει με την ένταση και τη συχνότητα των προσπαθειών με σκοπό την επίτευξη ενός στόχου.
Αν δεχτούμε λοιπόν το γεγονός ότι οι ματαιόδοξοι-βλάκες πρέπει να έχουν και μία σχετική υπεροχή για να επιτύχουν το στόχο τους και αντιστρόφως, τότε καταλαβαίνουμε εύκολα για πιο λόγο υπάρχουν τόσοι βλάκες στα υψηλότερα επαγγελματικά και κοινωνικά κλιμάκια. Τρανταχτό και αναμφισβήτητο παράδειγμα είναι η περίπτωση George W. Bush που κατάφερε να ανελιχθεί μέχρι το αξίωμα του Προέδρου των ΗΠΑ και να παραμείνει εκεί για δύο θητείες!
Το θέμα, όπως καταλαβαίνετε, δε μπορεί να αναλυθεί πλήρως στα πλαίσια ενός άρθρου σαν αυτό. Σκοπός του άρθρου ήταν να κάνει απλώς μία εισαγωγή στο θέμα. Κλείνοντας το άρθρο αυτό μπορούμε μόνο να φτάσουμε στο ασφαλές και επιστημονικά εμπεριστατωμένο συμπέρασμα-αξίωμα ότι «Η βλακεία είναι ανίκητη».
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου